Graded exercise effectiever dan gebruikelijke zorg van huisarts bij schouderklachten

Analoog aan ontwikkelingen binnen de behandeling van lage rugpijn, hebben de auteurs voor schouderklachten een operant gedragsmatig programma en een tijd contingent graded exercise therapy programma ontwikkeld om het functionele vermogen ondanks de pijn te verbeteren. Gekeken is of dit programma na 12 weken effectiever is dan gebruikelijke zorg.

Methode

In het protocol getrainde fysiotherapeuten (n= 20) voeren het graded exercise therapy programma uit, 32 huisartsen geven de gebruikelijke zorg. Patiënten (>18 jr) met chronische schouderklachten (>3 mnd) zijn via huisartsen of advertenties geworven. Uitgesloten van deelname zijn patiënten met complete cuff ruptuur, reuma, fors trauma of centraal neurologische aandoeningen evenals patiënten die geopereerd zijn of in behandeling zijn voor ernstige psychiatrische aandoeningen. Na de baseline meting worden de patiënten at random aan één van de twee behandelingen toegewezen.

De graded exercise therapy groep krijgt maximaal 18 groepssessies van één uur in groepen van 3-5 personen. Eerst driemaal daarna tweemaal per week. Het doel is om stapsgewijs de gewenste activiteiten (reiken, tillen, duwen etc) uit te breiden, ondanks de pijn. Tijd-contingent wil zeggen dat de duur van de oefening vooraf vastgesteld is en niet bepaald wordt door de ernst van de pijn (=pijncontingent). Generalisatie naar ADL is sterk aangemoedigd.

Gebruikelijke zorg door huisarts bestaat conform hun richtlijn (1999) uit informeren, adviseren, en pijn-contingente medicatie. Na het eerste bezoek volgt twee weken ‘afwachten’ en pijnmedicatie of NSAID’s indien noodzakelijk. Na twee weken volgt, corticosteroïden-injectie, of verwijzing naar specialist of fysiotherapeut. Blindering van fysiotherapeut of patiënt was niet mogelijk.

Voor de randomisatie en na 12 weken zijn de twee primaire uitkomstmaten opgetekend:

  • Hoofdklachtvragenlijst: de patiënt scoort de beperking die hij in de afgelopen week heeft ervaren bij drie voor hem belangrijke schouderactiviteiten.
  • De Shoulder Disability Questionaire (SDQ) is afgenomen.
  • Secundaire metingen zijn waargenomen herstel, schouderpijn, catastroferen, pijncoping etc.
TIP:  PNF technieken zijn effectief bij mobilisaties, maar er is geen verschil tussen de hold-relax-contract techniek en de contract-relax-contract technieken

Bovendien is gekeken of een aantal vooraf vastgestelde potentieel prognostische factoren het resultaat kunnen voorspellen, onder meer het functioneren van de schoudergordel bij lichamelijk onderzoek, psychologische variabelen zoals angst, stress en depressie en behandelvoorkeur.

Resultaat

176 patiënten zijn random toegewezen, daarvan hebben 18 personen zich teruggetrokken en van 8 personen zijn er geen data. Bij aanvang blijken de twee behandelgroepen goed vergelijkbaar op demografische en prognostische variabelen en op uitkomst. De graded exercise therapy geeft op de Hoofdklachtlijst een statistisch significant beter resultaat dan gebruikelijk zorg, maar op de SDQ niet. Op de secundaire maten scoort de graded exercise groep ook beter, maar alleen voor catastroferen is dit statistisch significant. Een nevenbevinding is dat graded exercise therapy beter lijkt te werken bij patiënten zonder painfull arc.

Conclusie

Dit graded exercise programma is effectiever dan gebruikelijke zorg in het herstellen van gerapporteerde functionele activiteiten en het verminderen van catastroferen. Onderzoek naar de langetermijneffecten en een kosteneffectenanalyse moet nog worden uitgevoerd.

Geraets JJX, Goossens MEJ, de Groot IJM, de Bruijn CPC, de Bie RA, Dinant G et al. Effectiveness of a graded exercise therapy program for patients with chronic shoulder complaints. Australian Journal of Physiotherapy, 2005; 51 (2): 87-94

Peter van Burken

Peter van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 17 jaar. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Database met 1500+ artikelen

Voorjaar 2023

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 13 september 2024. Prijs € 595,-…

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 15 november 2024. Prijs € 495,-…

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 4 september 2024. Prijs € 595,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 10 september 2024. Prijs € 1395,-…

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 12 september 2024. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 20 september 2024. Prijs € 1395,-…

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 16 oktober 2024. Prijs € 995,-…

Motiverende gespreksvoering en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 14 november 2024. Prijs € 495,-…

Vrouw stretcht mindfull tegen rugpijn.

Belevingsgericht lichaamswerk binnen de fysiotherapie

5 dagen. Nieuwe data 2025 volgen. Prijs € 995,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb