Enkelletsel vermindert gewrichtspositie zin en geeft meer postural sway

Ongeveer 40% van de mensen klaagt na een enkelverzwikking over een instabiliteitsgevoel. Mogelijk dat de zenuwvezels van mechanosensoren door het letsel beschadigd raken, wat de proprioceptie vermindert. Eerder onderzoek toonde na enkelletsel een verminderde bewegings- en houdingszin. Fouten in repositioneren van de enkel nemen met ongeveer 30-40% toe na enkelletsel. Bovendien blijkt de postural sway toegenomen te zijn na enkelletsel. In het huidige onderzoek wordt de relatie tussen een verminderde enkel proprioceptie en postural sway nader onderzocht.

Methode

Van lokale universiteiten zijn 39 mannelijke basketbalspelers gerekruteerd. Daarvan hebben 20 spelers geen enkelletsel gehad in de afgelopen 2 jaar en 19 wel, met minimaal 2 verzwikkingen aan iedere enkel. Bij de enkelgewricht positioneringtest ligt de proefpersoon op zijn buik. De voet wordt door de onderzoeker passief naar een doelpositie gebracht welke de proefpersoon moet onthouden. De doelpositie is 5 graden plantairflexie. Daarna wordt de voet weer naar de oorspronkelijke uitgangshouding teruggebracht. Vervolgens brengt de onderzoeker de voet langzaam weer richting doelpositie waarbij de proefpersoon aangeeft wanneer deze is bereikt. Deze enkelhoek is met een elektronische goniometer vastgelegd en het verschil ten opzichte van de doelpositie berekend.

Daarna is de Sensorische Organisation Test (SOT) afgenomen. De proefpersoon staat 20 seconden zo stil mogelijk in elk van de zes sensorische condities, onder meer ogen open, ogen dicht en onvaste ondergrond. De mate waarin de proefpersoon zwaait wordt elektronisch geregistreerd. Beide testen bleken in een pilot betrouwbaar.

Resultaat

De enkelrepositie fout is bij de gezonden 1.0 graden (links) en 0,8 graden (rechts). De bilaterale enkelletselgroep doet het statistisch significant (P<0.05) slechter met een fout rapportage van 1.4 graden (links) en 1.1 graden rechts: een fouttoename van gemiddeld 38,8%. Ook de SOT toont een statistisch significante grotere postural sway bij de groep met enkelletsel dan de gezonden. Er bestaat een verband tussen de mate waarin men positioneringfouten met de enkel maakt en de grootte van de postural sway. Ongeveer 15-29% van de postural sway kan verklaard worden door de sterkte van positioneringfouten.

TIP:  Lopen met een enkeldestabilisator is een goede oefening voor de peronei

Conclusie

Basketballers met een chronisch bilateraal enkelletsel hebben een mindere positiezin van het enkelgewricht en een grotere postural sway dan gezonden. Bovendien blijkt de verminderde gewrichtspositiezin voor een deel verantwoordelijk voor de toegenomen postural sway. Het huidige onderzoek onderbouwt de rationale om proprioceptie- en coördinatietraining in het preventieprogramma op te nemen. Eerder onderzoek toonde al aan dat dergelijke programma’s tot 50% reductie kunnen geven op een recidief van enkelletsel.

Bron : Fu AS, Hui-Chan CW. Ankle joint proprioception and postural control in basketball players with bilateral ankle sprains. Am J Sports Med 2005; 33(8):1174-1182

Peter van Burken

Peter van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 17 jaar. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Database met 1500+ artikelen

Voorjaar 2023

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 13 september 2024. Prijs € 595,-…

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 15 november 2024. Prijs € 495,-…

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 4 september 2024. Prijs € 595,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 10 september 2024. Prijs € 1395,-…

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 12 september 2024. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 20 september 2024. Prijs € 1395,-…

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 16 oktober 2024. Prijs € 995,-…

Motiverende gespreksvoering en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 14 november 2024. Prijs € 495,-…

Vrouw stretcht mindfull tegen rugpijn.

Belevingsgericht lichaamswerk binnen de fysiotherapie

5 dagen. Nieuwe data 2025 volgen. Prijs € 995,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb