Bingocize, een combinatie van bingo en exercise, is een spel om verpleeghuisbewoners op een leuke manier in beweging te krijgen. Over het algemeen bewegen ouderen in een verpleeghuis te weinig. Dat kan te maken hebben met een beperkte keuze aan verschillende beweegactiviteiten. Bewoners zullen meer en actiever betrokken zijn bij activiteiten die zij leuk vinden en bij oefeningen met een spelelement. Voor fysiotherapeuten is het belangrijk hier bij stil te staan. Vanuit die gedachte, besloten de auteurs van dit artikel een therapeutisch oefenprogramma bingocize te implementeren in 25 Amerikaanse verpleeghuizen, en te onderzoeken wat de bevorderende en belemmerende factoren zijn om mee te doen aan het programma.
Methode
De bewoners in de deelnemende verpleeghuizen konden anderhalf jaar lang, twee keer per week komen bingocizen. De onderzoekers verzamelden gegevens over aanwezigheid van de deelnemers, en informatie uit de zorgdossiers (leeftijd, geslacht, lichamelijk en cognitief functioneren). Daarnaast noteerden ze van elk verpleeghuis de kwaliteitsscore. In de Verenigde Staten kunnen verpleeghuizen op basis van een aantal kwaliteitsindicatoren (percentage bewoners met ernstige valletsels, vrijheidsbeperkende maatregelen, incontinentie, decubitus etc.) een waardering van één tot vijf sterren krijgen. Meer sterren staat voor een betere kwaliteit van zorg.
Tijdens de bingo deden de bewoners rustige oefeningen. Tussen de oefeningen door moesten ze reageren op de omgeroepen bingocijfers en -letters. Om de activiteit goed te kunnen begeleiden, kreeg een aantal personeelsleden en vrijwilligers een online training over de opzet, uitvoering en oefeningen van het programma. Daarnaast kregen ze instructies over hoe ze de sociale betrokkenheid en communicatie tussen de bewoners kunnen bevorderen. Ze maakten gebruik van verschillende technieken om de bewoners te motiveren. Waaronder het bij naam noemen van bewoners tijdens het sporten, en het weggeven van prijzen.
Resultaten
Ruim elfduizend bewoners deden gedurende anderhalf jaar mee aan de bingocize. In sommige verpleeghuizen deden minder dan vijf deelnemers mee. In andere huizen meer dan vijftig. De gemiddelde leeftijd was 80 (± 12,5) jaar. Vrouwen waren ruim in de meerderheid (80 %). Gemiddeld woonden de deelnemers 41 procent van de bijeenkomsten bij. Iets meer dan de helft van de deelnemers was onregelmatig of weinig aanwezig. En kwart van de deelnemers kwam trouw. Leeftijd en het niveau van cognitief functioneren hingen niet significant samen met de opkomst. Vrouwen waren statistisch significant vaker aanwezig dan mannen. Daarnaast bleek dat de bingocize in de kwalitatief betere verpleeghuizen beter bezocht werd dan in de huizen met minder kwaliteitssterren. Hoe meer sterren, hoe hoger het aanwezigheidspercentage.
Discussie en conclusie
Bingocize kan fysiek inactieve verpleeghuisbewoners in beweging brengen. Het programma is goed te doen voor alle leeftijden en ook voor mensen met cognitieve problemen. Het spelletje was populairder bij vrouwen dan bij mannen. Mogelijk omdat bingo over het algemeen populairder is bij vrouwen. Om mannen meer in beweging te krijgen, zijn er wat de auteurs betreft twee opties: meer moeite doen om mannen aan te moedigen om te bingocizen, óf een beweegprogramma speciaal gericht op mannen ontwikkelen.
Omdat cognitie geen rol speelde bij de deelnamegraad aan bingocize, moet het personeel er alert op zijn om juist ook de bewoners met dementie te helpen om deel te nemen aan het programma. Vooral in de wetenschap dat lichaamsbeweging en sociale betrokkenheid cognitieve achteruitgang kan vertragen.
