Toggle Side Panel
Psychfysio
  • NIEUWS
  • E-LEARNING
  • CURSUSSEN
  • COMMUNITY
  • WIE WIJ ZIJN
    • Wie wij zijn
    • Docenten
    • Nieuwsbrief
    • Goed doen
More options
    Sign in
    • NIEUWS
    • E-LEARNING
    • CURSUSSEN
    • COMMUNITY
    • WIE WIJ ZIJN
      • Wie wij zijn
      • Docenten
      • Nieuwsbrief
    • Log In
    Close search
    Home » Bij hypomobiliteit lumbaal manipulatie, bij hypermobiliteit stabilisatie

    Bij hypomobiliteit lumbaal manipulatie, bij hypermobiliteit stabilisatie

    27/04/2013 | Peter Van Burken | rugpijn

    PA-test kan therapiekeuze sturen: bij lage lumbale hypomobiliteit reageren patiënten beter op manipulatie (met wat stabilisatie), bij hypermobiliteit scoren stabiliserende oefeningen beter. Kortdurende aspecifieke rugpijnpopulatie. Praktische implicaties voor segmentale beoordeling en behandelplanning.

    Posterior-anteriore druk (PA) op de processus spinosus laag lumbaal wordt vaak als diagnostisch gereedschap gebruikt. Men doet dit om de symptomen van de patiënt te reproduceren en men gebruikt de bevindingen in mobiliteit om klinische beslissingen te nemen. Zo wordt doorgaans mobilisatie/manipulatie bij hypomobiele laag lumbale segmenten geadviseerd en stabilisatietraining bij hypermobiele segmenten.

    De interbeoordelaarsbetrouwbaarheid van de segmentale PA test staat sterk ter discussie. Een PA test gecombineerd met andere informatie kan echter wel zinvol zijn. Zo kan PA- hypomobiliteit voorspellen wie baat zal hebben bij manipulatie en komt hypermobiliteit in PA richting overeen met instabiliteit die röntgenologisch is vastgesteld. De onderzoekers willen weten of patiënten met laag lumbale segmentale hypomobiliteit beter op manipulatie reageren en patiënten met hypermobiliteit beter op stabiliserende oefeningen.

    Methode

    Patiënten met aspecifieke lage rugklachten doen mee. Ze hebben geen rode vlaggen, bijvoorbeeld geen radiculaire problematiek. 70 personen zijn gerandomiseerd toegewezen aan de manipulatiegroep, 61 patiënten aan een groep met alleen stabiliserende oefeningen. De mediaan van de duur van de klachten lag op 27 dagen. 23,7 % heeft symptomen voorbij de knie. Vooraf zijn een anamnese en lichamelijk onderzoek uitgevoerd. Bovendien is een numerieke pijnschaal afgenomen en de fear-avoidance beliefs questionaire (FABQ). Een vragenlijst over beperkingen door rugpijn is als belangrijkste uitkomstmaat gekozen.

    Uitvoeringen van het onderzoek van PA mobiliteit: hypothenar op de processus spinosus, de ellebogen gestrekt en dan een voorzichtige maar stevige druk geven. De score is per segment opgetekend in termen van normaal, hypomobiel of hypermobiel (dit bleek betrouwbaarder dan een meer uitgebreide scoring op een tien puntsschaal). Men moest daarbij de normaal verwachte mobiliteit in gedachten houden en ook een vergelijking met de mobiliteit onder en boven het segment. Als één segment hypomobiel of hypermobiel was viel de patiënt al in de corresponderende klasse. [Dit is voor therapie specifiek genoeg omdat er nog geen bewijs is dat stabilisatie oefeningen en zelfs manipulatie precies op één wervelsegment gericht kunnen worden]. Eerdere studies lieten zien dat overeenstemming tussen onderzoekers met deze wijze van klasseren van hypomobiliteit 59%-78% is en voor hypermobiliteit 76%-77%.

    Lees verder:  Opvattingen over duur, gevolgen en persoonlijke invloed voorspellen ongunstig verloop van aspecifieke lage rugpijn

    Interventie

    Beide groepen krijgen 5 behandelsessies en beide groepen doen thuis oefeningen met ondersteuning van een oefenboek. De pijn en beperkingenlijst zijn na één week en na 4 weken afgenomen. De manipulatiegroep kreeg manipulatie en enige bekkenkanteloefeningen, maar vanaf de derde sessie ook de stabiliserende oefeningen. De patiënten in de stabiliserende oefengroep deden vanaf het begin de volgende oefeningen:

    • Buikspieren en rugspieren (m transversus en multifidus) aanspannen. Dit in lig, stand en met ‘bruggetje’.
    • Armen of benen heffen in handen en knieën stand en de horizontale isometrische ‘side bridge’ van McGill.
    • Bekkenkanteloefeningen.
    • Lichte aërobe oefeningen gedurende 10 minuten (wandelen of fietsen).

    Resultaat

    93 patiënten bleken geklasseerd te worden als hypomobiliteit en 15 patiënten als hypermobiliteit. Bij statistische analyse bleek na 4 weken dat de hypomobiele groep beter af was met manipulatie en enige stabiliserende oefeningen, dan met stabiliserende oefeningen alleen. De patiënten in de hypermobiele groep profiteerden juist meer van de stabilisatie training dan van de manipulatie en enige stabilisatie (zie tabel).

    Tabel: Uitgedrukt in therapeutisch falen (geen 50% reductie halen op beperkingen in activiteiten door deze rugklachten).

    Manipulatie en enige stabilisatie training

    Meer uitgebreide stabilisatie training

    Therapeutisch falen hypomobiele

    26%

    74,4%

    Therapeutisch falen hypermobiele

    83,3%

    22,2%

     

    Bron:

    Fritz JM, Whitman JM, Childs JD. Lumbar spine segmental mobility assessment: an examination of validity for determining intervention strategies in patients with low back pain. Arch Phys Med Rehabil 2005;86(9):1745-52 doi: 10.1016/j.apmr.2005.03.028

    * Meld een spelfout of onjuistheid.

    Peter Van Burken

    Peter Van Burken

    Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

    Posts navigation

    ← MRi geeft meer zinvolle informatie bij schouderklachten dan röntgenonderzoek of echoscopie
    Excentrische oefeningen helpen bij jumper’s knee, concentrische niet →

    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

    Ontvang wekelijks een nieuwsbrief met drie samenvattingen op het gebied van fysiotherapie en het biopsychosociale model.

    Inschrijven
    Cursussen 2026
    • Contact
    • Cursussen
    • Nieuwsbrief
    • E-learning (blended)
    • Tijdschriften
    • Goed doen
    • Privacybeleid
    • AI versus mensenwerk
    • Disclaimer Psychfysio opleidingen
    • Algemene voorwaarden
    • Klachtenprocedure
    © 2026 - Psychfysio opleidingen