Betrouwbare tests voor scapula positie maar met onduidelijke klinische relevantie

Inadequate positionering van de scapula, bijvoorbeeld door slechte aansturing of hypertoon verkorte spieren, wordt geassocieerd met het ontstaan van het impingement syndroom. Er is behoefte aan eenvoudige, betrouwbare en valide instrumenten om de scapula positie bij patiënten te bepalen. De auteurs onderzoeken daarom de interbeoordelaarsbetrouwbaarheid en klinische relevantie van drie tests: twee testen van Host (1995) en de Lateral Scapular Slide Test (LSST) van Kibler (1998).

Methode

Aan het onderzoek doen 29 patiënten met diverse schouderklachten (zonder operatie) bij de fysiotherapeut mee. De gemiddelde leeftijd is 57 jaar. Bij deze patiënten is een aantal schouderklachten vragenlijsten en scapulapositietesten afgenomen:

Schouderklachten vragenlijsten:

  • Schoulder Disability Questionair (SDQ) (gemiddelde score 58%)
  • VAS voor pijnintensiteit

Scapula positie testen:

  • In ruglig meet men de afstand vanaf de achterrand van het acromion tot de tafel (dit in rust en bij actieve retractie van beide schouders).
  • In staande positie meet men de afstand van de mediale scapularand en vierde thoracale processus spinosus (in rust en bij actieve retractie).
  • LSST. De patiënt kijkt naar een vast punt ter fixatie van de houding. Men meet in elk van de drie posities beiderzijds. Men bepaalt telkens de afstand van de angulus inferior scapula tot de dichtstbijzijnde processus spinosus. Testpositie 1 is als volgt: met de armen langs het lichaam. Testpositie 2: de handen in de zij met de duimen naar achter, dit geeft ongeveer 45graden mediorotatie van de scapula. Testpositie 3: beide armen gestrekt tot 90graden abductie heffen in het frontale vlak met endorotatie glenohumeraal (duimen naar beneden).

Na de eerste onderzoeker zijn de scapulapositietesten herhaald door een tweede onderzoeker.

TIP:  Een verkorte pectoralis minor heeft ongunstig effect op scapula positie

Resultaat

De interbeoordelaars betrouwbaarheid is redelijk voor alle tests: als de twee uitschieters naar beneden (0.50 en 0.70) weggelaten worden vinden de onderzoekers de volgende waarden:

  • Posterior acromion: 0.88 en 0.94,
  • Mediale scapularand: 0.70-0.80
  • LSST: 82-96.

Interne consistentie voor alle test zijn hoog voor beide onderzoekers Cronbach’s alfa 0.88, dat veronderstelt een gezamenlijk onderliggend construct (mogelijk dus de scapula positie). Klinische relevantie is niet aangetoond in dit onderzoek. Onderzoeker 1 vindt bij 4 van de 7 tests een hogere score op de testpositie bij de aangedane schouder, onderzoeker 2 vindt dat in 6 van de 7 tests. De verschillen in schouderposities tussen de aangedane en niet-aangedane zijde zijn niet statistisch significant (P>0,05). Er blijkt geen overtuigende relatie tussen de uitkomsten op de drie groepen van scapula positie testen enerzijds en zelfrapportage van schouderklachten (SDQ en VAS). De Pearson correlaties zijn zeer klein (< .25) en nooit statistisch significant (P<.05).

De auteurs merken op dat schouderpatiënten mogelijk aan beide zijde een minder goede scapulapositie hebben, verder onderzoek naar de klinische relevantie is daarom nodig waarbij men schouderpatiënten met gezonden vergelijkt op deze testen.

Nijs J, Roussel N, Vermeulen K, Souvereyns G. Scapular positioning in patients with shoulder pain: a study examining the reliability and clinical importance of 3 clinical tests. Arch Phys Med Rehabil 2005; 86(7):1349-1355

Peter van Burken

Peter van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 17 jaar. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Database met 1500+ artikelen

Voorjaar 2023

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 10 januari 2024. Prijs € 495,-…

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 18 januari 2024. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 25 januari 2024. Prijs € 1395,-…

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 28 februari 2024. Prijs € 975,-…

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 6 maart 2024. Prijs € 595,- …

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 8 maart 2024. Prijs € 495,-…

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 31 mei 2024. Prijs € 595,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 10 september 2024. Prijs € 1395,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb
NRTO_keurmerk-170px