Ochtend- en avondmensen verschillen in de vierentwintig uurcyclus (circadiaanse ritme) van een aantal biologische variabelen (bijvoorbeeld: lichaamstemperatuur en bepaalde hormoonsecreties) en in psychologische variabelen (bijvoorbeeld stemming en presteren). Circadiaanse ritmen zijn belangrijk want als die niet overeenkomen met het actuele dagritme dan kan dat onwelbevinden geven (denk aan jetlag, ploegendienst, laat naar bed gaan in combinatie met uitslapen in het weekend).
Verschillen in persoonlijkheid zijn echter minder vaak onderzocht. Wat al bekend is, is dat ochtendmensen een gezondere leefstijl hebben en minder extravert zijn dan avondmensen. Wat betreft verschillen in denk- en gedragsstijlen is bekend dat ochtendmensen in vergelijk tot avondmensen een denkstijl hebben die gekenmerkt wordt door:
- vertouwen op directe ervaringen in plaats van afleiden of abstraheren,
- meer logisch analytisch zijn dan denkend vanuit gevoelens en persoonlijke waarden.
De gedragsstijl van ochtendmensen wordt in tegenstelling tot avondmensen gekenmerkt door:
- zelfbeheersing en een neiging om zich respectvol en coöperatief op te stellen naar hun meerderen.
- een geneigdheid om zich formeel- en aangepast te gedragen in sociale situaties.
De auteurs bevestigen en verdiepen deze inzichten met de huidige studie onder 160 studenten. De mate waarin de deelnemer een ochtend- of avondmens was werd gemeten met de 13 items van de Composite Scale of Morningness (CSM). De persoonlijkheid werd gemeten met de Millon Index of Personality Styles (MIPS).
Resultaat
Er was een trend zichtbaar dat mannen iets meer een avondmens zijn dan vrouwen.
|
De denkstijl van ochtendmensen kenmerkt zich door: |
|
| Meer | Minder |
| Realistisch en zintuiglijk: informatie verwerven via het tastbare en concrete, vertrouwend op directe ervaringen en observaties | minder geneigd tot verbeelding en intuïtie: dus minder voorkeur voor het symbolische of onbekende en meer voor het concreet observeerbare. |
| Denken geleid: kennis analytisch en logisch verwerken. | In plaats van geleid door gevoelens |
| Behoudend: ze proberen nieuwe kennis nauwgezet te relateren aan- en in te passen in hun al bestaande kennis | Minder innovatie gericht in de zin van risico nemen, dingen anders aanpakken. |
|
De gedragsstijl van ochtendmensen wordt gekenmerkt door: |
|
| Plichtsgetrouw en conformerend: ze neigen tot zelfbeheersing en respectvolle en coöperatieve omgang met hun meerderen. | Onconventioneel: ze handelen minder onafhankelijk en niet-conformerend, ze weerstaan tradities minder. |
| Positieve impressie: ze zijn meer geneigd een positieve indruk te wekken. | |
Opmerking samenvatter
Wat betreft het afstemmen van de communicatie op de patiënt kan met deze bevindingen rekening gehouden worden. Het is niet ondenkbaar dat ochtend- en avondmensen ook een verschillende voorkeur hebben voor interventies. Een voorbeeld hypothese: ochtend mensen houden van een concrete aanpak en hebben mogelijk een voorkeur voor progressieve relaxatie. Avondmensen zijn meer gevoelsmatig, symbolisch waardoor ontspanningmethoden die het voelen (emotioneel-lichaamswerk, focussing) of verbeelden aanspreken mogelijk beter aansluiten bij deze patiënten.
