Hoewel lage rugpijn wereldwijd veel voorkomt en er uitgebreid onderzoek naar wordt gedaan, zijn er nog steeds onvoldoende gezondheidsindicatoren om lage rugpijn te voorspellen en te monitoren.
De laatste jaren staat laaggradige systemische ontsteking sterk in de belangstelling. Niet alleen als gevolg van bepaalde aandoeningen, maar ook als mogelijke oorzaak. Recent is de Systemic Immune-Inflammation Index (SII) ontwikkeld als marker voor de mate van laaggradige systemische ontsteking. Deze meting integreert tellingen van bloedplaatjes, neutrofielen en lymfocyten. De SII wordt al in veel onderzoek gebruikt, omdat het een effectieve en snelle meting is. De marker is inmiddels in studies significant gelinkt aan verschillende immuungerelateerde ziekten, zoals hoge bloeddruk, diabetes en reumatoïde artritis. Daarnaast is zij ook gelinkt aan de prognose van diverse vormen van kanker en coronaire vaatziekten.
De auteur (Yuyang, C., 2026) van het artikel dat hier besproken wordt, schrijft dat veel oorzaken van lage rugpijn, zoals degeneratieve aandoeningen van de tussenwervelschijven en letsels aan ligamenten of spieren, een cascade van ontstekingsresponsen in het lokale weefsel triggeren. Dit leidt tot de rekrutering van ontstekingscellen ter plaatse. Deze cellen kunnen het ontstekingsproces versterken door secretie van IL-1β, IL-6 en TNF-α. Deze ophoping van ontstekingscellen en ontstekingsmediatoren kan het weefselherstel belemmeren en via neuro-inflammatoire mechanismen de pijnperceptie versterken. Deze rol van systemische factoren bij ontstekingsgerelateerde pijn is ook bij andere musculoskeletale aandoeningen aangetoond.
De auteur (Yuyang) wil onderzoeken of de SII-index correleert met de prevalentie van lage rugpijn bij volwassenen van 20 jaar en ouder.
Methode
In dit onderzoek analyseert hij data van de National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES). In het NHANES-onderzoek zijn onder andere de prevalentie van lage rugpijn en de SII opgenomen, althans voor bepaalde jaargangcycli 2001–2004 en 2009–2010. De auteur kon 17.286 deelnemers uit het NHANES-onderzoek gebruiken voor het beantwoorden van zijn onderzoeksvraag. Van deze deelnemers bleken er 5341 de diagnose lage rugpijn te hebben (prevalentie afgerond 31%).
Resultaten
De bevindingen uit het onderzoek tonen aan dat er consistent een robuuste, statistisch significante relatie bestaat tussen een verhoogde SII-index en een hogere prevalentie van de diagnose ‘lage rugpijn’. Deze associatie gold voor alle deelnemers met rugpijn, maar was sterker bij vrouwen. Boven de leeftijd van 60 jaar bleek deze associatie niet langer aanwezig.
Opmerking samenvatter
Dit onderzoek toont de aanwezigheid van laaggradige systemische ontsteking aan bij mensen met lage rugpijn, gemeten met de Systemic Immune-Inflammation Index (SII): (Platelet count × Neutrophil count) / Lymphocyte count (Gao et al. 2024; Han et al. 2022). De rol van laaggradige systemische ontsteking binnen uiteenlopende aandoeningen wordt steeds duidelijker en wordt in dit onderzoek ook bevestigd voor lage rugpijn.
Omdat dit onderzoek crosssectioneel van aard is, kunnen geen causale uitspraken worden gedaan. Het blijft dus onduidelijk of de laaggradige systemische ontsteking een gevolg is van de lage rugpijnproblematiek en/of deze ontsteking de lage rugpijn in stand houdt. Wat wel duidelijk is, is dat laaggradige systemische ontsteking bij patiënten met lage rugpijn verhoogd is en dat deze te meten is met de SII.
Voor fysiotherapeuten is de uitkomst van dit onderzoek relevant, omdat laaggradige systemische ontsteking in belangrijke mate wordt aangejaagd door een scala aan leefstijlfactoren. Voeding kan via laaggradige ontsteking de pijn versterken. Daarmee valt te verwachten dat, wanneer de leefstijl niet op orde is, een lokale (mechanische) aanpak gericht op de lage rugpijnproblematiek minder kans van slagen heeft, of zelfs geheel ineffectief is. Psychosociale interventies kunnen het immuunsysteem positief beïnvloeden en zo bijdragen aan het verminderen van systemische ontsteking.
