Patiënten met COVID die in isolatie in het ziekenhuis liggen bevinden zich in een angstige situatie. Er is veel onzekerheid over uitslagen van testen, het contact met familie en vrienden is beperkt of niet mogelijk, en men ziet medepatiënten om zich heen wegvallen. Deze angst en zorgen heeft gevolgen voor de slaapkwaliteit. Patiënten met COVID vallen moeilijker in slaap en worden vaker ‘s nachts wakker. Dat is ongunstig omdat een goede slaapkwaliteit belangrijk is voor het fysieke herstel. Een slechte slaapkwaliteit heeft nadelige effecten op het geheugen, leren, emoties, immuunrespons, metabolisme, hormoon niveaus, spijsvertering en veel andere fysiologische functies. Uiteindelijk beïnvloedt dat een negatieve uitkomst van de patiënt met COVID.
Progressieve relaxatie
Ontspanningstraining zou een oplossing kunnen bieden voor deze zorgen, angsten en slechte slaapkwaliteit. Progressieve relaxatie van Jacobson is een klassieke methode die theoretisch goed onderbouwd en effectief is. Ze wordt veel gebruikt binnen de psychologie en ook fysiotherapeuten zijn er bekend mee. Enkele effecten van progressieve relaxatie zijn mentale ontspanning, toegenomen inspanningstolerantie, toegenomen functionele capaciteit, verbeterde kwaliteit van leven bij patiënten, en ook verbeterde slaap. Daarom onderzochten de auteurs van dit artikel het effect van progressieve relaxatie op negatieve emoties en slaapkwaliteit van patiënten met COVID.
Methode
Aan dit onderzoek deden de 79 patiënten met COVID mee die in het ziekenhuis in Wuhan waren opgenomen. De patiënten werden verdeeld in een observatiegroep die ontspanningstraining kreeg en een controlegroep. De keuze voor de groep werd overgelaten aan de patiënt. Het spreekt voor zich dat het patiënten waren die op zijn minst aanspreekbaar moesten zijn. De groep die progressieve relaxatie kreeg werd hier gedurende één week door een verpleegkundige in begeleid. De controlegroep kreeg in die week bewegingsoefeningen op bed. De patiënten die progressieve relaxatie toepasten deden dit 30 minuten voor het opstaan en 30 minuten voor het naar bed gaan. Instructies door de verpleegkundige aan bed werd ondersteund door een 15 minuten durende video. In essentie bestaat de methode uit het aanspannen van spiergroepen om deze vervolgens weer los te laten en ontspanning toe te laten. Voor meer informatie kun je dit artikel over progressieve relaxatie raadplegen.
Meetinstrumenten:
- Slaapkwaliteit: Pittsburgh sleeps quality index scale (PSQI).
- Angst: Generalized anxiety disorder (GAD-7).
- Depressie: Patiënt health questionnaire (PHQ-9).
Resultaten.
Voor aanvang van de studie was er tussen de twee groepen geen verschil in leeftijd, geslacht, angst of depressie. Na de interventie, een week later, waren alle metingen in de progressieve relaxatie groep significant verbeterd ten opzichte van de controlegroep.
Opmerking samenvatter
Fysiotherapeuten hebben veel te maken met patiënten met COVID. Op dit moment is de acute zorg op bijvoorbeeld IC-units sterk verminderd, maar de populatie van patiënten binnen de fysiotherapie die COVID doorgemaakt hebben en met restklachten zitten, is aanzienlijk. Ook deze groep zal zich zorgen maken, gespannen zijn of slaapproblemen kunnen hebben. Als het niet is om de restverschijnselen van COVID, waaronder de beperkingen in functioneren, dan misschien om algemene levensproblematiek. Ongeacht de oorzaak is stress een algemeen herstel belemmerende factor en is het altijd goed om de patiënt te leren de spanningsgevoelens of zorgen te verminderen. Dit bevordert het herstel van de patiënt. Dit onderzoek laat zien dat progressieve relaxatie een methode is die ook bij patiënten met (ernstige) COVID positieve resultaten heeft op slaapkwaliteit, angst en depressie.
