Het biopsychosociale karakter van nek- en rugpijn maakt dat dit veel voorkomende, en soms moeilijk te behandelen klachten zijn. Belangrijk is om in de praktijk zo snel mogelijk een beeld te krijgen van de psychosociale factoren die mee kunnen spelen bij de pijnklachten. Dit onderzoek heeft zich erop gericht om in kaart te brengen welke psychosociale factoren de grootste rol spelen bij het ontstaan en in stand houden van nek- en rugklachten.
Methode
Patiënten met nek- en rugklachten die bij een chiropractor onder behandeling kwamen werden geïncludeerd in dit onderzoek. Exclusiecriteria waren uiteraard eventuele rode vlaggen, of een aandoening waardoor manipulatieve therapie niet mogelijk was. De deelnemers kregen een vragenlijst bij baseline en na 1, 3, 6 en 12 maanden. De volgende psychosociale factoren werden gemeten:
- Onrust, depressie, angst en somatisatie door middel van de Vierdimensionale Klachtenlijst (FDSQ; Terluin 1996)
- De gedachten van de patiënt over de invloed van de therapie en het werk op de klachten via de Fear Avoidance Beliefs Questionnaire or (FABQ; Vendrig 1998)
- Sociale support door middel van de Feij social support scale (Scherer 1982)
Primaire uitkomstmaten waren herstel, pijnintensiteit (beide gemeten op een Likert schaal) en functionele status, gemeten met de Neck Disability Index voor mensen met nekklachten en de Oswestry Disability Index voor mensen met lage rugklachten.
Resultaten
In totaal waren er 917 Nederlandse en Belgische deelnemers aan dit onderzoek, waarvan 42% mannen en 58% vrouwen. Van deze mensen had 36% nekklachten en 64% rugklachten. Het hoogste percentage mensen wat behandeld was voor nekpijn was te zien na 3 maanden, voor rugpijn was dat 6 maanden. Ongeveer 1/3 van de mensen was na 12 maanden nog niet hersteld.
De meest opvallende uitkomst was te zien voor somatisatie. Hoe lager de mate van somatisatie, hoe beter het herstel, functionele status en pijn, bij zowel nek- als rugklachten. Depressie liet een significante relatie zien met rugpijn. Voor de overige determinanten werden geen significante resultaten gevonden.
Opmerkingen samenvatter
Van de hier onderzochte psychosociale factoren had somatisatie duidelijk de meeste invloed op de nek- en rugklachten. De mensen die hoog op het domein somatisatie scoorden, hadden significant meer klachten en minder kans op herstel dan mensen met lage scores. Voor deze groep mensen lijkt het van belang om (eerst) de psychologische of psychosociale aspecten te behandelen. Een puur mechanische aanpak zal bij deze groep waarschijnlijk niet tot een afname van de klachten leiden. In de praktijk zou dit betekenen dat het afnemen van een vragenlijst over somatisatie bij intake een waardevolle aanvulling zou zijn om zo de beste behandeling te kiezen.
