De ‘sunk-cost bias’ stelt dat mensen geneigd zijn door te gaan met een project als ze er geld, inspanningen en/of tijd in hebben gestopt. Dit proces kan escaleren in veel langer doorgaan dan men aanvankelijk van plan was. Het is bekend dat deze bias versterkt wordt door aandacht aan het verleden te schenken of aan de toekomst. Immers de gemaakte kosten liggen in het verleden en het geanticipeerde verlies (spijt) ligt in de toekomst. Bovendien is aangetoond dat negatieve emoties de sunk-cost bias versterkt. Het is bekend dat mindfulness training leidt tot minder piekeren over het verleden of de toekomst. Bovendien reduceert mindfulness negatieve emoties. Dat betekent theoretisch dat als men mindful is dat men dan minder gevoelig is voor de sunk-cost bias. De auteurs van dit artikel onderzochten dit in drie onderzoeken:
- Het eerste experiment toonde dat hoe sterker men mindfulness als persoonlijkheidstrek heeft (gemeten met de MAAS) des te sterker kan men weerstand bieden tegen de sunk-cost bias.
- In een tweede experiment werden studenten toegewezen aan een mindfulness conditie of een controle conditie. In beide gevallen luisterde men 15 minuten via een koptelefoon naar een gesproken tekst. In de mindfulness conditie was dat een mindfulness meditatie. De controle groep kreeg te horen dat ze aan alles mochten denken wat ze maar te binnen schoot. Na deze experimentele manipulatie moesten ze een beslissingstaak uitvoeren die de weerstand test tegen de sunk-cost bias. Uit het resultaat bleekt dat mindfulness inderdaad de weerstand tegen de sunk-cost bias verhoogd.
- In een derde studie werd studie twee herhaald, maar werd ditmaal ook de mate van hier-en-nu focus gemeten, evenals negatief- en positief affect. Het bleek dat (a) een hier-en -nu focus inderdaad een sterkere weerstand geeft tegen de sunk-cost bias en ook dat (b) laag scoren op negatief affect ‘beschermt’ tegen de sunk-cost bias. Nadere analyse maakte aannemelijk dat mindfulness meer in het hier-en-nu brengt, en dat daardoor negatief affect vermindert, en zo de sunk-cost bias vermindert.
Opmerking samenvatter
Wat kan een fysiotherapeut met deze bevindingen? Ook pijnpatiënten en patiënten met sterke vermoeidheid kunnen ten prooi vallen aan de sunk-cost bias. Het kan betekenen dat een subgroep van patiënten in het dagelijks leven geneigd is overmatig door te drukken op basis van de investeringen die ze al gedaan hebben (sunk cost bias): ‘doorgaan, anders is alle pijn voor niets geweest’. Door mindfulness training krijgen deze patiënten mogelijk een meer gezondere zelfsturing doordat mindfulness ze bevrijdt uit de valkuil van de sunk-cost bias.
