Posttraumatische stressstoornis komt veel voor bij chronische pijnpatiënten

6_08_2_posttraumatische-stressstoornis-chronische-pijn_41462359

Het is belangrijk om een posttraumatische stressstoornis (PTSS) bij chronische pijnpatiënten te herkennen, omdat dit de behandeling kan belemmeren. De prevalentie van posttraumatische  stressstoornis bij chronische pijnpatiënten die doorverwezen zijn voor pijnrevalidatie ligt tussen de 9,5% en de 34,7%. Deze spreiding heeft onder andere te maken met verschillen in diagnostische criteria en verschillende pijnpopulaties. Verhoogde arousal niveaus, angstgevoeligheid en vermijdingsgedrag worden gezien als processen die zowel chronische pijn als posttraumatische stressstoornis kunnen onderhouden. Posttraumatische stressstoornis zou pijnsensitisatie in de hand werken.

Methode
Het onderzoek vindt plaats onder chronische pijnpatiënten die verwezen zijn naar twee multidisciplinaire pijncentra in Scandinavië. 304 patiënten deden aan het onderzoek mee. Het betrof niet-maligne pijnen.

Meetinstrumenten

  • PTSS: Harvard Trauma Questionnaire deel IV (HTQ). Mollica, e.a., 1992.
  • Traumatische stressoren: in lijst van 20 items aangeven welke traumatische stressoren men meegemaakt heeft.
  • Sensorische verwerking: een anesthesist voerde bij aanmelding een aantal kwantitatieve sensorische testen uit (koudeprikkel, zacht strijken, en pinprik).

Resultaten
De duur (mediaan) van de chronische pijn in deze populatie was zes jaar. 23% van de patiënten voldeden aan de DSM IV criteria van (mogelijk) posttraumatische stressstoornis. Het voorkomen van posttraumatische stressstoornis was bij mannen en vrouwen gelijk. 84% geeft aan een traumatische ervaring te hebben meegemaakt zoals ernstige ziekte bij zichzelf of iemand anders, het overlijden van iemand, verkeersongeval, etc. De meest voorkomende pijndiagnose was lage rugpijn en nekpijn. Dit betrof 50,3% van de diagnoses. Pijnpatiënten met hypersensitiviteit voor koudeprikkels en hyposensitiviteit voor streling hadden een twee maal grotere kans dat ze voldeden aan de criteria voor PTSS.

TIP:  Voorbij de relaxatierespons: Intentioneel systemische mindfulness

Opmerking samenvatter
Een posttraumatische stressstoornis komt relatief veel voor bij patiënten met chronische pijn. De symptoom clusters zijn herbeleving, vermijding, en hyperarousal. PTSS belemmert het herstel van de chronische pijnpatiënt, mogelijk door sensitisatie processen. Het herkennen, bespreekbaar maken, en doorverwijzen naar een psycholoog kan de kans op succesvolle therapie verhogen.

Bron

Andersen, T. E., Andersen, P.G., Vakkala, M.A., Elklit, A. (2012). The traumatised chronic pain patient—Prevalence of posttraumatic stress disorder – PTSD and pain sensitisation in two Scandinavian samples referred for pain rehabilitation. Scandinavian Journal of Pain, 3, 39-43.

Peter van Burken

Peter van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 17 jaar. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Volg ons op facebook:

Database met 1500+ artikelen

Voorjaar 2023

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 13 september 2024. Prijs € 595,-…

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 15 november 2024. Prijs € 495,-…

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 4 september 2024. Prijs € 595,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 10 september 2024. Prijs € 1395,-…

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 12 september 2024. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 20 september 2024. Prijs € 1395,-…

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 16 oktober 2024. Prijs € 995,-…

Motiverende gespreksvoering en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 14 november 2024. Prijs € 495,-…

Vrouw stretcht mindfull tegen rugpijn.

Belevingsgericht lichaamswerk binnen de fysiotherapie

5 dagen. Nieuwe data 2025 volgen. Prijs € 995,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb