Ook bij een chronische aandoening verbetert pilates de cardiorespiratoire conditie

Jonge mensen bezig met pilates op de mat.

Het is genoegzaam bekend dat het hebben van een goede cardiovasculaire conditie gezond is. Men heeft minder kans op het ontwikkelen van een chronische aandoening zoals COPD of darmkanker, en minder kans op sterfte aan een hartaandoening of anderszins. Reden voor fysiotherapeuten om hier aandacht voor te hebben. Nog mooier is het voor fysiotherapeuten als er een oefenvorm is waarbij men specifiek de kracht, coördinatie en stabiliteit van de romp en ledematen kan verbeteren en er tegelijktijdig een meer algemeen cardiorespiratoir effect is. Pilates kan dit bieden volgens de review die we nu bespreken. Pilates is een oefenvorm die veel aandacht heeft voor stabilisatie van de romp. Dat is niet alleen gunstig bij rugklachten, maar bijvoorbeeld ook ter ondersteuning van het looppatroon, ook bij hardlopen en bijvoorbeeld bij valpreventie. Maar pilates biedt de fysiotherapeut niet alleen mogelijkheden bij musculoskeletale pijn, maar ook bijvoorbeeld bij MS, stemmingsproblemen, en fysieke achteruitgang bij ouderen.

Eerder schreven we al dat pilates een gunstig cardiorespiratoir effect kan hebben. Dat betrof een onderzoek onder gezonde studenten. De huidige review van Fernández-Rodriguez en collega’s kijkt of deze effecten ook gezien worden binnen patiënten populaties. Centraal staat het effect van Pilates op de VO2max.

Methode

De auteurs doorzochten de MEDLINE, EMBASE en PEDdro tot september 2019. Uiteindelijk bleken 10 studies bruikbaar voor een kwalitatieve analyse en 9 voor een kwantitatieve analyse (meta-analyse). Er zaten 5 RCT’s bij. De controle groep werd doorgaans geadviseerd de gangbare fysieke activiteiten en behandeling te handhaven.

Resultaten

De meeste studies deden 2 a 3 pilates sessies per week van 40-60 minuten, dit gedurende 8 tot 16 weken. De leeftijd lag tussen de 18 en de 66 jaar. Zes studies deden alleen pilates mat oefeningen, dus oefeningen zonder pilates apparatuur. Voor fysiotherapeuten een belangrijk gegeven omdat deze apparatuur duur is.
De belangrijkste bevinding: pilates gaf een statistisch sterkere verbetering op de VO2max dan de controle groep (Pooled ES was 0,57). Dit effect was in de subgroep met een chronische aandoening iets lager, maar nog steeds significant.

TIP:  Vaardigheidstraining verhoogt corticospinale exciteerbaarheid, krachttraining juist niet

Opmerkingen samenvatter

De resultaten van deze review laten zien dat pilates de VO2max kan verbeteren bij zowel een gezonde populatie als een populatie met een chronische aandoening (hartaandoeningen, CVA of obesitas). De auteurs vonden ook dat de therapietrouw in het algemeen hoog was bij pilates als men dit vergeleek met andere aerobe trainingsvormen die men bij de revalidatie gebruikt. Het is aannemelijk dat pilates het effect op de VO2max niet zozeer bereikt via verhoging van de hartfrequentie tijdens de oefeningen, maar via het positieve effect van Pilates op (a) de lumbopelvine regio, (b) de verbeterde mobiliteit van de thorax en (c) het gunstige effect op de ademhalingsmusculatuur. Dit zou dan de ventilatoire efficiëntie verhogen. Doordat pilates de cardiorespiratoire conditie verbetert zonder het cardiale systeem overmatig sterk te belasten kan het een goed alternatief zijn voor laag belastbare patiënten.

Voor een opleiding in Pilates specifiek gericht op fysiotherapeuten: zie Fysiopilates opleiding.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. 10 september 2024. Prijs € 1395,-

Bron

Fernandez-Rodriguez, R., et al. (2019). “Pilates Method Improves Cardiorespiratory Fitness: A Systematic Review and Meta-Analysis.” J Clin Med 8(11).

Peter van Burken

Peter van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 17 jaar. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Volg ons op facebook:

Database met 1500+ artikelen

Voorjaar 2023

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 6 maart 2024. Prijs € 595,- …

Motivational interviewing en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 10 januari 2024. Prijs € 495,-…

Vrouw stretcht mindfull tegen rugpijn.

Belevingsgericht lichaamswerk binnen de fysiotherapie

5 dagen. Data 13 januari 2024. Prijs € 995,-…

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 18 januari 2024. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 25 januari 2024. Prijs € 1395,-…

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 28 februari 2024. Prijs € 975,-…

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 8 maart 2024. Prijs € 495,-…

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 31 mei 2024. Prijs € 595,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 10 september 2024. Prijs € 1395,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb
NRTO_keurmerk-170px