Veel fibromyalgie patiënten maken gebruik van massage therapie om de gegeneraliseerde pijn en bijkomende klachten te verlichten. Reviews over het effect van massage therapie bij fibromyalgie zijn tegenstrijdig. Sommigen concluderen dat het effect positief is, anderen zien geen effect of kunnen geen conclusies trekken. Voorafgaande reviews hebben, door de taalbarrière, niet de onderzoeken op het Chinese taalgebied meegenomen. De auteurs van dit artikel willen die omissie corrigeren en deden een review naar zowel Engels talige als chinees talige artikelen.
Methode
In deze review werden alleen RCT’s geïncludeerd waarbij massage als solo-interventie werd ingezet. De auteurs vonden tot juni 2013 negen RCT’s op het gebied van massage bij fybromyalgie. In de meerderheid van de studie werd klassieke of Zweedse massage toegepast. Enkele studies pasten Tuina, bindweefsel massage, of myofaciale massage toe. De controle groepen waren divers, waaronder gebruikelijke zorg, (progressieve)relaxatie, begeleide verbeelding, acupunctuur, etc.
Overigens waren acht studies in het Engels en slechts één in het chinees. Overall was de kwaliteit van de studies niet optimaal.
Resultaten
Subgroep analyse suggereert dat massage alleen de pijn verlicht als ze minimaal 5 weken achter elkaar wordt uitgevoerd. Ook voor significante angst reductie en reductie van somberheid bleek meer dan 5 weken massage noodzakelijk. Op slaapstoornissen bleek massage geen effect te hebben, ook niet als er langer dat 5 weken werd gemasseerd. Follow-up analyse laat zien dat de meerwaarde van massage ten opzichte van een controle groep op follow-up niet meer significant is.
Opmerkingen samenvatter
Dit onderzoek geeft een aanwijzing dat massage bij fybromyalgie te overwegen is. Vanuit het biopsychosociale model zal er echter meer gedaan moeten worden bij deze complexe en hardnekkige chronische pijn categorie, maar massage kan daar een rationeel onderdeel van uitmaken.
