Toggle Side Panel
Psychfysio
  • NIEUWS
  • E-LEARNING
  • CURSUSSEN
  • COMMUNITY
  • WIE WIJ ZIJN
    • Wie wij zijn
    • Docenten
    • Nieuwsbrief
    • Goed doen
More options
    Sign in
    • NIEUWS
    • E-LEARNING
    • CURSUSSEN
    • COMMUNITY
    • WIE WIJ ZIJN
      • Wie wij zijn
      • Docenten
      • Nieuwsbrief
    • Log In
    Close search
    Home » Mentale stoornissen verhoogd bij rugpijn, persoonlijkheidstoornissen nauwelijks

    Mentale stoornissen verhoogd bij rugpijn, persoonlijkheidstoornissen nauwelijks

    06/07/2012 | Peter Van Burken | rugpijn

    Chronische lage rugpijn gaat vaak gepaard met psychiatrische stoornissen: bij 35% werden as‑I stoornissen zoals angst en depressie gevonden. Persoonlijkheidsstoornissen kwamen nauwelijks vaker voor dan in de algemene bevolking, behalve de vermijdende variant. Belangrijk voor het bioptische beeld en behandelstrategie.

    Chronische rugpijn reageert vaak matig op therapie. Daarom is volgens de auteurs van dit artikel het zoeken naar de oorzaken en in stand houdende factoren erg belangrijk. Mentale problemen, zoals angststoornissen, stemmingsstoornissen, middelen misbruik kunnen zo’n factor zijn. Ze komen bij chronische lage rugpijn relatief veel voor in vergelijking met de algemene bevolking. Het percentage dat in verschillende studies genoemd wordt loopt uiteen van 31% tot zelfs 98%. Deze grote verschillen in bevindingen heeft o.a. te maken met methodologische kwaliteit van het onderzoek, maar ook met verschillende populaties die men onderzoekt (rugpijn patiënten in de algemene bevolking, eerste lijn of tweede lijn). Omdat slechts de helft van de mensen met musculoskeletale pijn hulp zoekt binnen het medische systeem kan er binnen de klinische populatie gemakkelijk selectie bias ontstaan. De auteurs van dit artikel zijn daarom benieuwd naar de prevalentie van mentale aandoeningen bij chronische lage rugpijn bij een representatieve steekproef van de algemene bevolking.

    Methode

    In dit onderzoek werd een representatieve groep van 4000 personen per post benaderd uit de omgeving rond Heidelberg. 61,8% vulden de eerste set vragenlijsten in. De 427 personen die langer dan 3 maanden rugpijn hadden werden benaderd voor een klinisch onderzoek (fysiek en psychologisch) op de universiteit. 333 personen accepteerden de uitnodiging. Omdat het psychologische onderzoek met de SCID I en II erg arbeidsintensief is werd die (random) bij ongeveer de helft van deze patiënten uitgevoerd (n=131). Uiteindelijk kon de SCID I en II van 110 mensen met chronische lage rugpijn in de analyse meegenomen worden.

    Resultaat

    Omdat het stellen van de psychiatrische diagnose somatoforme pijnstoornis discutabel is is deze DSM IV categorie niet in de aantallen opgenomen.

    Lees verder:  Informatie en instructie erg belangrijk voor succesvolle interventie bij rugklachten

    As-I stoornissen

    35% van de personen met chronische lage rugklachten hadden één of meer DSM IV as-I stoornissen (mentale stoornissen). De belangrijkste waren:

    • Angststoornissen 20,9%
    • Stemmingsstoornissen 12,7%
    • Middelenmisbruik 7,3%
    • Eetstoornissen 5,5%

    Het voorkomen van al deze mentale aandoeningen bij chronische lage rugpijn blijkt significant hoger te zijn dan wat men in een ongeselecteerde groep binnen de algemene bevolking vindt.

    As-II stoornissen

    15,5% hadden één of meer DSM IV as-II stoornissen (persoonlijkheidsstoornis). De belangrijkste waren:

    • Obsesief-complusief 4,5%
    • Vermijdend 4,5%
    • Borderline 3,6%
    • Paranoïde 2,7%
    • Narcistisch 0,9%

    Alleen het voorkomen van de vermijdende persoonlijkheidsstoornis blijkt significant hoger te zijn dan wat men in een ongeselecteerde groep binnen de algemene bevolking vindt.

    Opmerking samenvatter

    Dit onderzoek is interessant omdat ze uitgevoerd is bij personen met rugklachten in de algemene bevolking. As-1 stoornissen zoals angst en depressie komen duidelijk meer voor maar persoonlijkheidsstoornissen (op vermijdende persoonlijkheidsstoornis na) komen niet significant meer voor. Andere onderzoeken vonden wel aanzienlijk meer persoonlijkheidsstoornissen bij chronische musculoskeletale aandoening en ook bij chronische lage rugpijn. Vaak werden die hoge cijfers binnen specifieke pijnrevalidatiesettingen gevonden. Hoewel nog niet bewezen is het aannemelijk dat het percentage persoonlijkheidsstoornissen onder de chronische lage rugpijnpatiënten qua percentage toeneemt van algemene bevolking, naar eerste, tweede en derdelijn setting.

    Bron:

    Gerhardt, A., Hartmann, M., Schuller-Roma, B., Blumenstiel, K., Bieber, C., Eich, W., & Steffen, S. (2011). The prevalence and type of Axis-I and Axis-II mental disorders in subjects with non-specific chronic back pain: results from a population-based study. Pain Med, 12(8), 1231-1240. doi: 10.1111/j.1526-4637.2011.01190.x

    * Meld een spelfout of onjuistheid.

    Peter Van Burken

    Peter Van Burken

    Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

    Posts navigation

    ← Graded exposure bij werkgerelateerde pijn aan de bovenste extremiteit kan indrukwekkende effecten geven
    Wat vinden fysiotherapeuten moeilijk patiëntengedrag? →

    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

    Ontvang wekelijks een nieuwsbrief met drie samenvattingen op het gebied van fysiotherapie en het biopsychosociale model.

    Inschrijven
    Cursussen 2026
    • Contact
    • Cursussen
    • Nieuwsbrief
    • E-learning (blended)
    • Tijdschriften
    • Goed doen
    • Privacybeleid
    • AI versus mensenwerk
    • Disclaimer Psychfysio opleidingen
    • Algemene voorwaarden
    • Klachtenprocedure
    © 2026 - Psychfysio opleidingen