De relatie psychologische factoren en rugpijn verloopt deels via toegenomen spierspanning

Een hypothese is dat psychologische factoren via een toegenomen spierspanning rugpijn kunnen onderhouden. De auteurs deden hier een onderzoek naar.
Aan dit onderzoek deden 47 patiënten met aspecifieke chronische lage rugklachten uit een fysiotherapeutisch revalidatie programma mee. 18 deelnemers zonder rugpijn vormden de controle groep.

Metingen

EMG waarden werden paraspinaal beiderzijds opgenomen ter hoogte van L1-2 en L4-5. Houdingsveranderingen van stand-lig-stand werden gemeten met een stadiometer. De patiënt staat op beide voeten, maar leunt met de rug tegen een 15-graden naar achter hellend vlak. De  lengte kon zo zeer precies vastgesteld worden.
Na deze  metingen werden de volgende vragenlijsten afgenomen:

  • Pijn: NRS over de afgelopen 24 uur.
  • Beperkingen: The Roland Disability Questionnaire (RDQ).
  • Angst en depressie: Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS).
  • Functionele eigen effectiviteitsverwachting: The functional subscale of the Chronic Pain Self-Efficacy Scale (CPSS-PF; Anderson et al., 1995)
  • Kinesiofobie: The Tampa Scale of Kinesiophobia (TSK; Kori et al., 1990).
  • Catastroferen over pijn: The Pain Catastrophising Scale (PCS; Sullivan et al., 1995).
  • Angst voor pijn: The Pain Anxiety Symptoms Scale-20 (PASS-20).

Na het meten van de emg waarden in stand en de ‘lengte’ in de stadiometer, moest de cliënt 2x 20 minuten liggen om vervolgens nogmaals een laatste EMG- en ‘lengte’ meting te doen. Het verschil in lengte tussen de initiële meting en de laatste meting werd als maat voor wk-houdingsherstel genomen.

Resultaten (selectie)

Het emg spieractiviteit niveau correleerde significant zowel met de mate van pijn als beperkingen. Ook correleerde het EMG niveau met de mate van functionele eigen effectiviteitverwachting, angst, depressie, pijngerelateerde angst, en catastroferen. Voor beperkingen werd dit niet gevonden. Houdingsherstel correleerde niet met deze emg-activiteit of andere pijn of psychologische metingen. Mediatie analyse toont dat emg spierspanningniveau een gedeeltelijke mediator is tussen functionele eigen effectiviteitverwachting en pijn. Deze mediatie was statistisch significant. Er bestond een statisch significante trend dat EMG spieractiviteit niveau ook partieel medieert tussen angst, depressie, pijngerelateerde angst, en catastroferen enerzijds en pijn anderzijds. Voor beperkingen werd deze mediatie niet gevonden.

TIP:  Mindfulness training heeft diverse positieve effecten voor oudere patiënten met chronische lage rugpijn

Opmerking samenvatter
Er is een relatie tussen psychologische factoren en pijn en beperkingen. Deze relatie tussen psychologische factoren en pijn lijkt voor een deel plaats te vinden via toegenomen spieractiviteit. De auteurs adviseren bij rugpatiënten met verhoogde spierspanning alert te zijn op bovengenoemde psychologische factoren of andersom als men deze psychologische factoren tegenkomt alert te zijn op verhoogde spierspanning. Therapeutisch lijkt het zinvol om vooral patiënten met psychologisch herstelbelemmerde factoren te trainen in spierontspanning.

Lewis, S., Holmes, P., Woby, S., Hindle, J., Fowler, N. (2012). The relationships between measures of stature recovery, muscle activity and psychological factors in patients with chronic low back pain. Manual Therapy, 27-33.

Peter van Burken

Peter van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 17 jaar. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Database met 1500+ artikelen

Voorjaar 2023

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 13 september 2024. Prijs € 595,-…

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 15 november 2024. Prijs € 495,-…

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 4 september 2024. Prijs € 595,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 10 september 2024. Prijs € 1395,-…

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 12 september 2024. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 20 september 2024. Prijs € 1395,-…

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 16 oktober 2024. Prijs € 995,-…

Motiverende gespreksvoering en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 14 november 2024. Prijs € 495,-…

Vrouw stretcht mindfull tegen rugpijn.

Belevingsgericht lichaamswerk binnen de fysiotherapie

5 dagen. Nieuwe data 2025 volgen. Prijs € 995,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb