Schizotypische persoonlijkheid is één van de persoonlijkheidstoornissen die in de DSM IV beschreven wordt waar ook fysiotherapeuten mee te maken zullen krijgen. Mensen met deze persoonlijkheidstoornis worden onder andere gekenmerkt door:
‘Een ongemakkelijk gevoel in contact met anderen, eigenaardig gedrag, ideeën die ver weg raken bij de realiteit en moeite met intieme relaties kenmerken de schizotypische cliënt. Ook kunnen psychotische verschijnselen optreden.’
Er is in toenemende mate bewijs dat er een relatie is tussen geloof in paranormale verschijnselen (gedachten lezen, toekomst voorspellen, psychokinese etc.) en schizotypy. Er zijn aanwijzingen dat deze persoonlijkheidstoornis als een voorloper van schizofrenie gezien kan worden, hoewel slechts 10% daadwerkelijk decompenseert en een psychose ontwikkelt. Er zijn echter ook andere facetten rond geloof in paranormale verschijnselen die geen teken van psychopathologie zijn, zoals geloof in traditionele religies.
Methode
Aan dit onderzoek deden 571 adolescenten mee (60% vrouwen) van middelbare scholen in Oostenrijk. De volgende vragenlijsten werden afgenomen:
- Paranormale overtuigingen: Revised Paranormal Belief Scale (RPBS: Tobacyk, e.a., 1988).
- Schitzotypy: Schitzotypal Personality Questionnaire-Brief (SPQ-B: Raine e.a., 1997).
- Magische ideeën hebben: Magical Ideation Scale (MIS: Eckblad e.a., 1983). Bijvoorbeeld: “I sometimes have a feeling of gaining or losing energy when people look at me or touch me” (keyed “true”) and “Some people can make me aware of them just by thinking about me” (keyed “true”).
Resultaten
Er blijkt inderdaad een relatie te bestaan tussen paranormale overtuigingen (vooral geloof in: hekserij, geestcontact, PSI, toekomstvoorspelling) en schizotypy. In lichtere mate bestond er ook een relatie tussen bijgeloof (buitenaardse levensvormen, voortekenen, en traditionele religie) maar dit was zoals verwacht minder sterk omdat hier voor een deel traditioneel cultureel geloof is zit opgenomen.
Opmerkingen samenvatter
Er is een verband aangetoond tussen mensen die sterk in (bepaalde) paranormale verschijnselen geloven en schyzotypy. Voor fysiotherapeuten is dit relevant omdat deze mensen qua persoonlijkheidsorganisatie minder stabiel zijn. Dat betekent dat ze qua coping een actieve probleemgerichte coping aangereikt moeten krijgen: ‘met twee benen op de grond’. Dergelijke patiënten kunnen soms slecht reageren op stille diepe ontspanningsvormen waarbij door de verstilling het contact met de realiteit minder aanwezig is. Ook ‘shoppen’ in het alternatieve circuit moet voor deze patiëntengroep ontraden worden omdat handlezen, hypnose, lichaamsuitreding etc de fragiele persoonlijkheidsstructuur verder kan ondermijnen.
