Toggle Side Panel
Psychfysio
  • NIEUWS
  • E-LEARNING
  • CURSUSSEN
  • COMMUNITY
  • WIE WIJ ZIJN
    • Wie wij zijn
    • Docenten
    • Nieuwsbrief
    • Goed doen
More options
    Sign in
    • NIEUWS
    • E-LEARNING
    • CURSUSSEN
    • COMMUNITY
    • WIE WIJ ZIJN
      • Wie wij zijn
      • Docenten
      • Nieuwsbrief
    • Log In
    Close search
    Home » Orthostatische intolerantie bij chronisch vermoeidheidssyndroom door hyperventilatie

    Orthostatische intolerantie bij chronisch vermoeidheidssyndroom door hyperventilatie

    06/07/2007 | Peter Van Burken | chronisch vermoeidheidssyndroom, hyperventilatie, vermoeidheid
    Grafiek toont de verandering in etCO2-niveaus over tijd bij patiënten met CVS en gezonde controles
    Orthostatische klachten bij CVS gekoppeld aan dalend CO2: aanwijzing voor hyperventilatie, vervolgonderzoek gewenst.

    Veel patiënten met CVS ervaren verslechtering bij opstaan. Nieuw onderzoek wijst uit dat orthostatische klachten vaak gepaard gaan met ernstige daling van end-tidal CO2, zonder toegenomen ademfrequentie. Dit suggereert hyperventilatie als mogelijke onderliggende factor — met implicaties voor beoordeling en behandeling.

    Bij orthostatische intolerantie klaagt de patiënt over een aantal symptomen bij het rechtop staan, die weer verdwijnen als hij ligt. De symptomen bestaan uit licht in het hoofd zijn, vermoeidheid, neurocognitieve stoornissen, misselijkheid, buikpijn, en kortademigheid. Er is geen medische verklaring (aandoening) aanwezig die de klachten kan verklaren.
    Veel patiënten met het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) klagen over verslechtering van hun klachten als ze staan en over andere klachten die verwijzen naar orthostatische intolerantie.
    Recent is aangetoond dat de cardiovasculaire verschijnselen van orthostatische intolerantie bij het chronisch vermoeidheidssyndroom vergezelt gaat met hypocapnia (verlaagd CO2 niveau). De auteurs willen deze hypocapnie bij CVS verder onderzoeken.

    Methode

    Zij onderzoeken daartoe 75 patiënten met het chronisch vermoeidheidssyndroom. 40 gezonde deelnemers dienden als controle groep.

    De stemmig (depressie) werd met een vragenlijst vastgelegd.
    De bloeddruk en hartslagfrequentie werd continue gemeten.
    Ademfrequentie en endtidal CO2 niveau
    VAS schalen voor angst, duizeligheid, benauwdheid, en zich ziek voelen.

    De bovenstaande metingen werden gedaan tijdens 10 minuten liggen op een bed en wederom terwijl men 8 minuten op 20 cm afstand voor een muur staat terwijl men met de bovenrug tegen de wand leunt. Dit leunen vermindert de variantie door spierinvloeden op de veneuze terugstroom. Orthostatische tachycardie werd gedefinieerd als een hartfrequentie toename van meer dan 30 slagen per minuut, of een hartfrequentie van 120 slagen. Orthostatische hypocapie werd gedefinieerd als een endtidal CO2 niveau van minder dan 30 mmHG.

    Resultaten

    Significant meer patiënten met het CVS hebben een abnormale reactie in hartfrequentie, bloeddruk of CO2 niveau als ze staan dan de controle groep (53% versus 20%). Het CO2 niveau was significant lager in de CVS groep. (Bloeddruk en hartfrequentie niet). De daling in CO2 niveau is aanzienlijk (zie fig). Er was geen grotere toename in ademfrequentie in de CVS groep dan de controle groep, als ze gaan van lig naar stand.
    De gevoelens van ziek voelen nam in de CVS groep met orthostatische intolerantie significant toe, maar niet in de gezonde controle groep of de CVS groep zonder orthostatische intolerantie. De benauwdheid van lig naar stand neemt meer toe in de CVS groep dan de controle groep, en het sterkst in de CVS met orthostatische intolerantie.

    Lees verder:  Korte instructie gaat hyperventilatie tegen bij ademhalingstraining

    Conclusie

    Het onderzoek maakt aannemelijk dat de klachten van orthostatische intolerantie bij patiënten met het chronisch vermoeidheidssyndroom met hyperventilatie te maken heeft. Verder onderzoek ter bevestiging is echter nog nodig.

    Bron:

    Natelson, B. H., Intriligator, R., Cherniack, N.S., Chandler, H.K., Stewart, J.M. (2007). "Hypocapnia is a biological marker for orthostatic intolerance in some patients with chronic fatigue syndrome." Dynamic Medicine 6(2): doi:10.1186/1476-5918-6-2. doi: 10.1186/1476-5918-6-2

    * Meld een spelfout of onjuistheid.

    [cboxarea id="cbox-mGd1up104o5z8UP8"]
    Peter Van Burken

    Peter Van Burken

    Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

    Posts navigation

    ← Psychiatrische aandoeningen en fibromyalgie
    Stressmanagement in de eerste lijn →

    Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

    Ontvang wekelijks een nieuwsbrief met drie samenvattingen op het gebied van fysiotherapie en het biopsychosociale model.

    Inschrijven
    Cursussen 2026
    • Contact
    • Cursussen
    • Nieuwsbrief
    • E-learning (blended)
    • Tijdschriften
    • Goed doen
    • Privacybeleid
    • AI versus mensenwerk
    • Disclaimer Psychfysio opleidingen
    • Algemene voorwaarden
    • Klachtenprocedure
    © 2026 - Psychfysio opleidingen