Manuele therapie geen meerwaarde naast oefentherapie bij schouder impingement?

9-02-Manuele-therapie-geen-meerwaarde-naast-oefentherapie-bij-schouder-impingement_92587183_92587183

Er zijn veel onderzoeken gedaan naar de effectiviteit van de behandeling van schouderklachten, maar –zoals bij veel behandelmethodes- is er weinig bekend over de resultaten op langere termijn. Vooral schouderklachten blijken na een succesvolle behandeling vaak weer terug te komen. Dit artikel beschrijft onderzoek naar de effecten van een individueel oefenprogramma met of zonder aanvulling van manuele therapie. Het effect op pijn en functioneren wordt bekeken bij mensen met schouder impingement syndroom (SIS) en bespreekt de resultaten een jaar na de start.

Methode

Beide groepen ondergingen 10 sessies met therapie. Beide groepen kregen daarin oefentherapie gericht op kracht en spierlengte. In de interventie groep werd dit aangevuld met manuele technieken. Meetinstrumenten voor de primaire uitkomstmaten pijn en functie waren:

  • Shoulder Pain and Disability Index (SPADI, MacDermid 2006); dit is een schouder specifieke zelfgerapporteerde vragenlijst over pijn en beperkingen.
  • Patient’s global Impression of Change (PGIC); de deelnemers werden gevraagd een score te geven van 1 (veel slechter) tot 5 (veel beter) op een ordinale schaal. Een score van 4 of 5 werd beschouwd als een positief resultaat.

Secundaire uitkomstmaten:

  • Generic Patient Specific Scale (GPSS; Stratford 1995); hierop kan de patiënt kort aangeven wat zij zelf beschouwen als de belangrijkste klachten en beperkingen. Ze kiezen hierbij 3 activiteiten die de meeste moeilijkheden opleveren, gerelateerd aan de schouderklachten, en scoren dit op een 11-punts VAS schaal.
  • Fear Avoidance Beliefs Questionnaire (FABQ; Waddell 1993); een vragenlijst over pijngerelateerde angst
  • Pain Catastrophizing Scale (PCS; Sullivan 1995); 13 uitspraken waaruit de mate van catastroferen van pijn kan worden bepaald.

Het oefenprogramma bestond uit rek- en krachtoefeningen voor de schouder(gordel) en cervicale en thoracale wervelkolom. Dit programma werd twee keer per week onder supervisie van een fysiotherapeut uitgevoerd en 2-5 keer per week zelfstandig. De interventiegroep werden de oefensessies aangevuld met een individueel op maat gemaakte manueel-fysiotherapeutische behandeling.

TIP:  Graad III-IV mobilisaties zijn klinisch effectiever dan graad II mobilisaties bij frozen shoulder, maar niet kosten-effectiever

Resultaten

In totaal werden 90 participanten willekeurig ingedeeld in een van de twee groepen. Na 1 jaar waren de gegevens van 87 mensen beschikbaar; 44 uit de interventiegroep en 43 uit de oefengroep.
Na een jaar waren beide groepen significant vooruit gegaan op de totale SPADI score, op de subschalen voor pijn en functie en op de GPSS. Op de PGIC was er geen verschil te zien tussen de groepen; in totaal gaf 91% van de deelnemers aan enigszins of veel verbetering te zien. Gedurende de eerste 5 weken van het onderzoek ondergingen patiënten uit de interventiegroep, tegen de verwachtingen in, meer aanvullende interventies elders dan mensen uit de oefengroep. Terwijl de interventiegroep geen verdere vooruitgang liet zien bij de laatste follow-up was er in de oefengroep een opvallende verbetering te zien op de SPADI score.

Opmerkingen samenvatter

Dit onderzoek laat zien dat zowel de mensen die alleen een oefenprogramma ontvingen als de mensen waarbij dit oefenprogramma aangevuld werd met manuele therapie significante en klinisch relevante verbeteringen ondervonden. De lange termijn resultaten waren zelfs iets beter in de oefengroep dan in de interventiegroep. Als mogelijke verklaring hiervoor geven de auteurs aan dat deze mensen wellicht een sterkere associatie hebben ondervonden tussen hun herstel en de oefeningen. Hierdoor hebben ze misschien eerder hun oefenprogramma weer opgepakt zodra de klachten weer optraden.
Gezien deze resultaten zijn er vraagtekens de plaatsen bij de meerwaarde van manuele interventies als aanvulling op oefentherapie. Een oefenprogramma zoals hier opgesteld geeft minstens even goede resultaten en brengt minder kosten met zich mee.

TIP:  De combinatie van Kim test en Jerk test detecteert posteroinferiore labrum laesies

Bron

Kromer, T.O , de Bie, R.A., Bastiaenen, C.H. (2014). Effectiveness of physiotherapy and costs in patients with clinical signs of shoulder impingement syndrome: One-year follow-up of a randomized controlled trial. J Rehabil Med. Nov 4;46(10):1029-36.

Marjolein Streur

Marjolein Streur

Fysiotherapeut/fysiotherapiewetenschapper. Referent/samenvatter. Speerpunt leefstijlcoaching en psychologie. Volgde de universitaire focusopleiding ‘klinische en gezondheidspsychologie’.

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 17 jaar. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Volg ons op facebook:

Database met 1500+ artikelen

Voorjaar 2023

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 13 september 2024. Prijs € 595,-…

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 15 november 2024. Prijs € 495,-…

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 4 september 2024. Prijs € 595,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 10 september 2024. Prijs € 1395,-…

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 12 september 2024. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 20 september 2024. Prijs € 1395,-…

Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut

5 dagen. Start 16 oktober 2024. Prijs € 995,-…

Motiverende gespreksvoering en oplossingsgericht coachen

3 dagen. Start 14 november 2024. Prijs € 495,-…

Vrouw stretcht mindfull tegen rugpijn.

Belevingsgericht lichaamswerk binnen de fysiotherapie

5 dagen. Nieuwe data 2025 volgen. Prijs € 995,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb