Verstoord lichaamsbeeld en tactiele disfunctie bij patiënten met rugpijn

Patiënten met rugpijn hebben een verminderd proprioceptief onderscheidingsvermogen in de rug, een veranderde corticale representatie, en meer moeite met subtiele rug- en bekken bewegingen. In het huidige artikel bespreekt de auteur een verkennend onderzoek bij een beperkt aantal patiënten met lage rugpijn gericht op het lichaamsbeeld en het tactiele onderscheidingsvermogen.
De auteur onderzocht zes patiënten met chronische aspecifieke rugpijn en vergeleek die met tien patiënten zonder rugpijn maar met pijn in de bovenarm.
De deelnemers moesten een tekening van de rug afmaken. Op die tekening was alleen een stukje oksel aangegeven en een stukje van de bovenbenen en de bilplooien. Het tussenliggende deel van de rug moesten ze zelf tekenen. Ze moesten in de tekening de contour van hun rug tekenen die ze (van binnenuit) waarnamen. Dus zonder te kijken of met de handen te voelen. De delen van de rug die ze niet voelden moesten ze niet tekenen. Ook de wervels die ze voelden moesten ze een plaats in de tekening geven. Na het tekenen werd de tweepunts tactiele discriminatie drempel bepaald door een onderzoeker die niet wist of het een rugpatiënt of een patiënt zonder rugpijn betrof. De tweepunt discriminatie drempel werd op 16 niveaus lang de wervelkolom bepaald, aan beide zijden. Ook de tactiele drempelwaarde werd bepaald. De tweepunts discriminatie en de tactiele drempelwaarde werden als verhoogd aangemerkt als de waarde drie maal hoger was dan de standaarddeviatie.

Resultaten

De rugcontour werd door de patiënten zonder rugpijn volledig getekend. Er waren daarbij geen opvallendheden zichtbaar. Ook de tactiele gevoeligheid was gelijkmatig en consistent verdeeld over de rug.
Bij de rugpijn patiënten daarentegen was de tactiele drempelwaard weliswaar het zelfde als de patiënten zonder rugpijn, maar de tweepuntsdiscriminatie was significante verminderd ter hoogte van- en aan de zijde van de rugpijn. Vijf van de zes patiënten gaven aan niet hun gehele rugcontour te voelen en deze dus ook niet te kunnen tekenen. Ze konden de contour niet vinden of het voelde alsof dat deel ingekrompen was. In de tekeningen ontbrak het deel van de rugcontour dat zich ter hoogte van de pijn bevond. Op dat niveau werden ook de wervels niet aangegeven. Bovendien werden op dat niveau de wervels meer uit het midden getekend in de richting van de pijnlijke- en in lichaamsgevoel verminderde zijde.

TIP:  Opvattingen over duur, gevolgen en persoonlijke invloed voorspellen ongunstig verloop van aspecifieke lage rugpijn

Opmerking

Bij patiënten met het complex regionaal pijnsyndroom en bij patiënten met fantoom ledemaatpijn is al aangetoond dat ze een vervormd lichaambeeld hebben. Nu is dit ook bij rugpatiënten aantoont. De in dit onderzoek gevonden veranderingen op stoornisniveau suggereren dat training gericht op lichaamsbewustwording zinvol kan zijn bij (een subgroep van) patiënten met chronische aspecifieke lage rugpijn.

Moseley, G. L. (2008). “I can’t find it! Distorted body image and tactile dysfunction in patients with chronic back pain.” Pain 140: 239-243.

Peter van Burken

Peter van Burken

Psycholoog / ex-fysiotherapeut. Auteur van Gezondheidspsychologie voor de fysiotherapeut en het boek Mindfulness en Fysiotherapie. Initiator en docent Psychfysio opleidingen.

Zin in een leuke en boeiende cursus?

Kijk dan hier voor inspiratie!

" 3000+ tevreden fysiotherapeuten gingen je voor. "

Nieuwsbrief

Elke twee weken 3 samenvattingen voor fysiotherapeuten. Gratis, al 17 jaar. 6000+ fysiotherapeuten gingen je voor.

Database met 1500+ artikelen

Voorjaar 2023

Werken met beleving en emotie binnen de fysiotherapie

3 dagen. Start 15 mei 2024. Prijs € 595,- …

Acceptance and Commitment Therapy bij pijn

3 dagen. Start 7 juni 2024. Prijs € 495,-…

Pijn- en Stressmanagement technieken

3 dagen. Start 31 mei 2024. Prijs € 595,-…

Vrouw doet pilates oefeningen en voorkomt daardoor rugpijn.

Fysiopilates opleiding

9 dagen. Start 10 september 2024. Prijs € 1395,-…

De Mindful Fysiotherapeut

8 dagen. Start 12 september 2024. Prijs € 1395,-…

Dansante Fysiotherapie op basis van Laban/Bartenieff

8 dagen. Start 20 september 2024. Prijs € 1395,-…

Vrouw stretcht mindfull tegen rugpijn.

Belevingsgericht lichaamswerk binnen de fysiotherapie

5 dagen. Start 28 september 2024. Prijs € 995,-…

kngf-logo-klein
keurmerk-fysiotherapie-logo-klein
crkbo_instelling_rgb